Cocuk İhmal ve İstismarını Önleme Platformu

I . OLANAKLAR

Çocuğa yönelik ihmal ve istismarın fark edilmesi ve önlenmesinde ailenin önemli bir rolü bulunmaktadır. Ailenin çocuğu ihmal ve istismardan korumaya yönelik olanakları ve bu olanakların güçlendirilmesi için yapılması gerekenler:

1. Sosyo – ekonomik güçlükler nedeniyle çocuklarını bakıp gözetme sorumluluklarını yerine getiremeyen, onları okula yollayamayan veya aile bütçesine katkıda bulunmaları amacıyla çalıştıran ailelere yönelik olarak ve bu durumun yarattığı riskleri önlenebilme amacını taşıyan  Sosyal Hizmet İl Müdürlükleri, belediyeler, Kaymakamlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından yapılan maddi yardımlar.

2. Bu yardımlarından düzenli olanların, çocuğun aile tarafından iyi bakılıp gözetilmemesi, okula yollanmaması ve çalıştırılması şartına bağlı olması, bu şartlar yerine getirilmediğinde kesilmesi.

3. Okullarda görevli psikolojik danışmanlar ve öğretmenlerin bulunması. (Şu an Milli Eğitim sürecinde aile içinde çocuğa yönelik riskleri fark edebilecek bir sistemin olmadığı bir gerçektir. Ancak çocuğun gözlenmesi, takip edilmesi ve aile ile iletişim kurma olanaklarının olması nedeniyle öğretmenler ve özellikle okulda rehber öğretmen görevinde olan psikolojik danışmanlar riskleri erken fark etmede bir olanak olarak görülmektedir.)

4. Her ne kadar ailenin talebi ile de olsa bir psikologa ya da psikolojik danışmana, doktora..vb yapılan başvurular.

5. Çocuğa yönelik bir şiddetin varlığından haberdar olunan durumlara ilişkin olarak bildirim yükümlülüğünün yasa ile kabul edilmiş olması. (Şiddete uğrayanların şikayet etme ya da konuya vakıf olanın Bildirme yükümlülüğünün bulunması)
6. Yasalar nezdinde velayetin hak olmaktan çıkıp sorumluluk olarak görülmeye başlanması,

7. Sosyal Hizmetler ve Çocuk esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı Aile-Kadın Ve Toplum Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’nın bulunması, Başbakanlığa bağlı olarak kurulan AİLE VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ kapsamında illerde kurulan merkezlerde riski önlemeye dönük çalışmalar yapılması,

8. Bazı yerel yönetimlere bağlı olarak okul başarısızlığı, devamsızlık ve davranış sorunları gösteren çocukların belirlenmesi ve takip edilmesi, gerektiğinde ailelerle irtibata geçilmesi amacıyla toplum merkezinin kurulması,

9. Zaman zaman anne – baba okullarının ya da evlilik öncesi danışmanlık hizmetlerinin yerel yönetimlerce sağlanması,

10. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından oluşturulan anne ve baba destek programlarının uygulamaya başlanması,
11. Çıraklık Yaygın eğitim Genel Müdürlüğünün aile eğitim birimi kurması,
12. Okul öncesi eğitimin zorunlu hale gelmesi suretiyle ailenin de eğitim ortamına daha erken dahil olması,
13. Alo Çocuk Hattının İl Müdürlükleri bünyesinde aktif halde olması,
14. Aileyi koruma kanununun çıkması itibariyle aile içi şiddet ve ihmal – istismar konusunda karakollarda yapılan eğitimlerin artması,
15. Kız çocukların okutulmasına yönelik kampanyaların artması

II. YAPILMASI GEREKENLER

Çocuklara yönelik riskleri fark etme ve önlemeye yönelik olarak, ailenin çocuğa koruyucu bir ortam sunabilmesi için yapılması gerekenler:

1. Aileye, içinde bulunduğu sosyo – ekonomik güçlükleri gidermeye yönelik hak temelli ve düzenli hizmetlerin sunulması,

2. Aile içerisinde çocuğun ayrı bir birey olduğu bilincini oluşturacak çalışmaların düzenli olarak yürütülmesi,

3. Çocuk korunmaya muhtaç hale gelmeden, çocuğa yönelik riski önceden fark edebilmek amacıyla aileyi düzenli izleyen birimleri barındıran ve aileye yönelik destekleyici hizmetleri organize eden işlevsel merkezlerin kurulması,

4. Evlilik öncesi eşler arası iletişimi ve problem çözme becerilerini destekleyici ve anne baba olma, çocuk yetiştirme ile ilgili bilgilendirici çalışmaların yapılmasını sağlayacak danışmanlık hizmetlerinin organize edilmesi ve bu hizmetlerin bütün nüfusa yönelik olarak uygulanması,

5. Aile üyelerine yönelik ihmal ve istismar konusunda farkındalık kazanmaları sağlayıcı eğitimler yapılması,

6. Sözlü ve yazılı basının anne – baba olma, çocuk yetiştirme gibi konularda aileye yönelik mesajlar içeren çalışmalar yapmaya teşvik edilmesi,

7. Gerek devlet tarafından desteklenen, gerekse STK’lar tarafından düzenlenen aileye dönük çalışmaların güçlendirilmesi ve bu konuda daha organize bir yaklaşım izleyerek bu çalışmaları tanıtıcı faaliyetlere kaynak ayrılması, Eğitim süreci içerisinde çocuğu izleme ve takip etme, aileyle iletişim kurabilme olanaklarının güçlendirilmesi ve bu olanakları kullanan öğretmenlere ve okulda görevli psikolojik danışmanlara ihmal ve istismar ile ilgili hizmet içi eğitimlerin düzenli olarak verilmesi,

8. Okul ortamı içerisinde, akademik, sosyal ve duygusal yönden problem yaşayan çocukların takip edilmesini, ortaya çıkabilecek risk durumlarını önceden fark edebilmeyi ve aileleri ile iletişime geçerek önlemeye yönelik tedbir almayı hedefleyen bir sistem kurulması,

9. Okul öncesi dönemden başlayarak uygun eğitimsel, psikolojik ve tıbbi tekniklerle çocuklara yönelik ruh sağlığı dahil olmak üzere sağlık taramalarının yapılması,

10. Aile planlamasının önemsemesi ve bu konuda daha işlevsel bir sistem kurulması,

11. İhmal ve istismarın oluşumundan sonra kişisel müracaatla devreye giren sistemin, önleyici bir mekanizmaya dönüşmesini sağlayıcı mevzuatın bulunması.

III. ENGELLER

1. Çocuğun korunmasına yönelik oluşturulan sistemin pahalı bir sistem olması,
2. Yerel yönetimlerin yaptığı yardımların çoğu zaman istismar ediliyor olması,
3. Okullarda görevli öğretmen ve psikolojik danışmanların, okul – aile birliklerinin kişisel duyarlılıkları ile çalışmalar yapmaya çalışması ve bu konuda devlet desteğinin sağlanamaması,